4 - وجود ، خطا ، نسيان و غفلت در افراد بشر باعث نقص قوانين مىگردد . مطلبى كه در اينجا قابل ذكر است اينكه حكومت‌هاى بشرى ، صلاحيت و مشروعيت خود را براى وضع قوانين محدود كننده و مجازاتها از كجا كسب مىكنند ؟ عمده‌ترين جوابى كه براى اين سوال داده شده است ، اينكه در حكومتهاى دموكراسى ، مردم با شركت در انشخاب كارگزاران به اعمال آنها مشروعيت مىدهند . علاوه برآنكه اشكالات گذشته برشيوهء دموكراسى ، هم وارد است ، اصولًا نظام دموكراسى بر حاكميت اكثريت استوار است و اغلب تحقق پيدا نمىكند و در صورت تحقق ، دفع افسد به فاسد است ، چون نظريات اكثريت بر اقليت تحميل مىشود . « 1 » ضرورت الهى بودن قانون بنا بر آنچه كه در ويژگيهاى قانون مطلوب و قانونگذار صالح گفته شد ، كسى جز خداوند حكيم بر تمامى مصالح و نيازهاى بشر آگاهى كامل ندارد . ازاين رو ، كاملترين و بهترين قانون ، قانون الهى است . قانون در نظام اسلامى ، برپايهء اصول و ارزشهاى اسلامى استوار است . در قرآن به اين مطلب تصريح‌شده‌است كه خداوند ، همراه‌پيامبران ، كتاب نيز فرستاد تابر اساس آن به اقامهء قسط بپردازند . « لَقَدْ ارْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ انْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقوُم‌َالنَّاسُ بِالْقِسْطِ » « 2 » ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم و با آنها كتاب ( آسمانى ) و ميزان ( شناسايى حق و قوانين عادلانه ) نازل كرديم تا مردم عدالت را به پا دارند . « فَاْحكُمْ بَيْنَهُمْ بِما انْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ اهْوائَهُمْ عَمَّا جائَكَ مِنَ الْحَقِّ » « 3 » برطبق احكامى كه خدا نازل كرده ، در ميان آنان حكم كن و از هوا و هوسهاى آنها پيروى مكن و از احكام الهى روى مگردان .

--> ( 1 ) - در آمدى بر حقوق اسلامى ، ج 2 ، ص 310 . ( 2 ) - حديد ( 57 ) ، آيهء 25 . ( 3 ) - مائده ( 5 ) ، آيهء 48 .